بر اساس چه ضرورتی تصمیم گرفتید که شعرهای مهدوی شاعران قزوینی را گردآوری و در مجموعه ای با نام منتظران خوشید منتشر کنید؟
از شما ممنونم که این احساس وظیفه را دارید که آثار مهدوی را شناسایی و با پدیدآورندگان این آثار گفت و گو کنید و با چگونگی خلق اثر آشنا شوید و دیگران را آشنا کنید. عرضم به حضورتان، این که چه شد ما تصمیم گرفتیم شعرهای مهدوی شاعران قدیم و جدید اهل قزوین را جمع کنیم، به این نیاز باز می گشت که بسیاری دوست داشتند، آثار مهدوی شاعران را یک جا و در یک مجموعه ببینند و از آن بهره ببرند. این موضوع باعث شد که خمیرمایه شکل گیری این کتاب باشد. با وجود این که در دیار قزوین، از دیر باز علاقه مندان بسیاری به اندیشه شیعی وجود داشته است که در این جهت حرکت کرده اند. 

چه کسانی برای گردآوری این مجموعه به شما کمک کردند؟
این کتاب حاصل تلاش عزیزان شاعر بود که به آن ها زحمت دادیم و همه آن ها در این راه به ما کمک کردند که می توان گفت اگر توجه آن ها نبود، این کتاب شکل نمی گرفت. بخش دیگری که به ما یاری رساندند، مجموعه های فرهنگی و هنری بودند. برای نمونه حوزه هنری استان قزوین در این مورد صمیمانه ما را کمک کردند. به خصوص آقای قوامی که ایشان از هنرمندان نامی قزوین و رییس حوزه هنری استان قزوین هستند، شرایطی را فراهم آوردند که ما بتوانیم این اثر را چاپ کنیم. انجمن های ادبی و اداره فرهنگ و ارشاد استان قزوین نیز به ما کمک کردند.

از این گونه مجموعه شعرها در شهرهای دیگر کشورمان نیز منتشر شده است. کتاب منتظران خورشید چه ویژگی ای نسبت به دیگر مجموعه های مهدوی گردآوری شده دارد؟
من چند تا کار که دیدم، دریافتم هر کسی که آثار شاعران مهدوی را جمع کرده است، بیشتر به شاعران معاصر توجه داشته است. در این اثر هم آثار شاعران معاصر دیده شده است و هم آثار شاعران گذشته. ما از دوره صفویه به بعد را بررسی کردیم و هر جا شاعری از دیار قزوین، شعری در این باره سروده است، جمع کردیم. هم چنین زندگی نامه کوتاهی هم پیش از شعر منتشر کردیم تا علاقه مندان با شاعران آشنا شوند. در بعضی کتاب ها این مورد نادیده گرفته شده است. حتی ما می خواستیم عکس شاعران را منتشر کنیم، که متاسفانه نشد. چون می خواستیم این اثر را در ابتدای سال 88 منتشر کنیم، دیگر نخواستیم به خاطر عکس دوستان منتظر بمانیم. به نظر من که نظر دوستان ما هم بود، سعی شد آثاری منتشر شود که از نظر فن شعر، چیزی کم نداشته و شعریت لازم را داشته باشد. البته هر کس که برای مقوله انتظار شعر می گوید، کار ارزش مندی انجام می دهد و باید به نفس کار توجه داشته باشیم. بخش عمده این افراد اعتقاد عمیقی به فلسفه انتظار دارند. شاید این تعداد از شاعران در برخی مصرع ها و بیت ها یا توجه به آرایه های ادبی دچار مشکل باشند. با وجود این، یکی از ویژگی های این کتاب این است که شعرهایی برگزیده شده که به بن مایه های شعر نظر داشته اند. 

دوستان شاعر شما هر کدام یک شعر دادند تا منتشر شود یا این که چند شعر ارایه شد، و شما بهترین شعر را انتخاب کردید؟
ما از دوستان خواستم هرچه شعر مهدوی دارند، بدهند تا ما بتوانیم از میان این شعرها شعر برتر را انتخاب کنیم. دوست شاعری داشتیم که همه شعرهای مهدوی شان را منتشر کردیم. جناب عاملی که از شاعران خوب قزوین هستند، سی شعر آوردند و ما همه را برگزیدیم. برخی دوستان یک شعر آوردند و ما تنها همان شعر را انتخاب کردیم. دوستانی هم بودند که چند شعر آوردند و ما هیچ کدام را برای انتشار برنگزیدیم. بالاخره ما معیارهایی داشتیم که باید براساس این معیارها شعرها را انتخاب می کردیم که عرض کردم در پرسش پیش تان که معیارها چه بود. ما حتی دوستانی داشتیم که به زبان آذری و لری هم شعر داشتند. 

هرچند که منتظران خورشید تازه منتشر شده است، آیا این کتاب بازتابی در میان دوستان شاعرتان در قزوین یا شهرهای دیگر داشته است؟
خوش بختانه مجموعه ای که ما را یاری کردند، از شبکه پخش کتاب بهره مند بودند و دوستان ما در حوزه هنری قزوین، به خوبی از این شبکه سود جستند و کوشیدند که کتاب پخش شود و همگان از نشر آن آگاه شوند. خیلی از دوستان کتاب شان را چاپ کردند، ولی چون پخش خوبی نبوده که اثرشان را توزیع کند، اثرشان ناشناخته مانده است. یکی از دلایل خوبی نشر حوزه هنری قزوین همین است که شما به زحمت افتادید تا منتظران خورشید را در قالب گفت و گو با بنده، به دیگران معرفی کنید و شرایط آشنایی دیگران را فراهم سازید. ما کتاب را اوایل اردیبهشت منتشر کردیم و همین قدر که بازتاب داشته است، نشانه موفقیت کتاب است. البته امیدوارم که بیش از این حرف ها شاهد بازتاب های این کتاب باشیم. ما روزنامه ای در قزوین به نام ولایت داریم که این نشریه به معرفی این کتاب پرداخته است. دیگر نشریه های محلی استان نیز که شامل ده نشریه می شود، این کتاب را مطرح کرده اند و بستری برای آشنایی مردم با منتظران خورشید فراهم آوردند. البته فراموش نباید کرد که این کار قطعا معایبی دارد که امیدوارم دوستان راهنمایی کنند تا در چاپ های بعدی این کاستی ها رفع شود. 

چه شد تصمیم گرفتید نام منتظران خورشید را برای این اثر در نظر گرفتید؟
ما چند تا گزینه داشتیم. اول نام منتظران باران را پیشنهاد دادیم. بعد گفتیم بهتر است نامی نداشته باشد و مجموعه شعر انتظار باشد. سرانجام به ذهن مان رسید که روشنی بخش تاریکی ها، خورشیدی است که از خاور جهان خواهد درخشید و این شد که منتظران خورشید را بر گزیدیم، چون باور داشتیم که سرانجام روزی مصلح بزرگ، حتی اگر یک روز به پایان جهان مانده باشد، می آید و عدل را برپا می کند. همه ما معتقدیم که شعاع این خورشید جهان را روشن خواهد کرد.

پس برگرفته از شعری نبوده است؟
نه، برگرفته از فضای حاکم بر اشعار دوستان بوده است. 

آیا فراخوانی داده شد که این اشعار به دست شما و حوزه هنری قزوین رسید؟
فراخوانی ندادیم. هر جا می رفتیم میان دوستان شاعر بودیم یا در محافل ادبی، می گفتیم که اگر شعری مهدوی دارند، ارایه کنند تا در قالب کتابی منتشر کنیم. جالب است که در این خصوص بیش تر از 5 ماه وقت صرف نکردیم. 

قدری درباره رویکرد اشعار مهدوی شاعران توضیح بدهید.
بیشتر به فلسفه امید توجه شده است. اگر هم جایی حرف از عدالت به میان آورده شده بود، به این امید بود که عادلی از راه می رسد. بنده معتقدم که شاعران انتظار را باید شاعران امید دانست، چرا که به چیزی دل بستند که معنایی بلند و تاریخی دارد. شاعران انتظار کسی را می ستایند که روزی خواهد آمد. 

آیا در میان اشعار شاعران متوجه غفلت از برخی رویکردهای مهدوی شدید؟
ببینید در هر دوره شرایطی هست که شاعران بر اساس آن شعر می سرایند. دوره ما با دوره های گذشته فرق دارد، پس شعر مهدوی شاعران ما نیز تفاوت دارد. 

در میان شاعران معاصر که در قید حیات هستند، از نظر آماری ترکیب سنی به چه شکلی بود؟
اگر سی سال را بخواهیم سن جوانی بدانیم، می توانم بگویم که حدود هفتاد درصد جوانانی بودند که درباره مهدویت شعر سروده اند. 

و سخن پایانی.
اگر همه شاعران در دیگر شهرها به سمت گزینش آثار مهدوی و فلسفه انتظار رو بیاورند، خیلی خوب می شود. برای نمونه منتظران خورشید مجموعه ای مهدوی است که مختص قزوین است. حالا شما تصور کنید در شهرهای دیگر هم می شود شاعرانی یافت شوند و به این سمت حرکت کنند و شعرهای برتر مهدوی را برگزینند. اگر چنین کاری انجام شود ما در زمان کوتاهی می توانیم مجموعه ای غنی و پویا در حوزه انتظار گرد آوریم. همان طور که دوست خوب مان آقای غلام رضا کافی، در شیراز اشعار علوی را گردآوردند که کتاب حجیمی است.